woensdag 4 maart 2015

Veranderen van gedrag door meditatie

Gedrag ontstaat als volgt. (Lees hier uitgebreid over "hoe ontstaat gedrag')

1. Aanleiding + 2. gevoelstoon; 3. interpretatie/oordeel; 4. Gevoel + lichamelijke gewaarwordingen ; 5. Reactie op het gevoel / uitdrukking in handelen.

Je reageert zoals je altijd al reageerde.


Je zult merken dat je bij bepaalde emoties en gedachten altijd op dezelfde manier reageert. Als je 'uit de emotie stapt' en er als het ware naar kijkt, zal je opmerken dat jouw lichamelijke reacties samenhangen met vroegere soortgelijke situaties. Als kind heb je een strategie ontwikkeld om te kunnen omgaan met bepaalde situaties. Ditzelfde aangeleerde patroon blijf je herhalen.
 
Jouw huidige emotionele reacties horen niet bij de huidige situatie. Ze drukken je terug in oude geconditioneerde patronen. Wanneer je opmerkzaamheid zich gaandeweg steeds verder ontwikkelt kun je steeds beter onderscheid maken tussen het NU en associaties vanuit het verleden, deze loslaten en er niet op reageren.
 

Gedrag veranderen door meditatie

 
Door te mediteren leer je je eigen ruimte te vergroten. Vaak is de emotie al zo groot, dat we er wel op moeten reageren. Door opmerkzaam te zijn naar de gevoelstoon, de gedachten en de emoties, ontstaat er ruimte. Door aandacht kun je je bewust worden van je gedachten nog voordat deze overgaan in emoties.
In het begin zul je nog overvallen worden door je emoties. Naarmate je meer met aandacht leert zijn, ervaar je meer ruimte. Je kunt jouw neiging tot automatische reacties zien en er ontstaat ruimte om anders te reageren.
 

Veranderen van het gedrag

 
Aandacht opent ruimte voor nieuwe inzichten. Door met aandacht te zijn, kan het je het volgende opleveren:
Bij 1 en 2: Je merkt op dat je iets onaangenaams waarneemt. Je merkt op dat er allemaal gedachten en associaties door je hoofd gaan als gevolg. Het nieuwe inzicht zou kunnen zijn: hoewel het onaangenaam klinkt, hoef ik nog niet met afkeer te reageren.
Bij 3: Je wordt bewust van je interpretatie of oordelen. Je merkt dat je nu de mogelijkheid hebt om te onderzoeken of deze interpretatie terecht is.
Bij 4: Je bent je bewust dat de emotie bv. boosheid opkomt. Je weet ook dat je de keuze hebt om nu flink kwaad te worden of dat je er anders mee kunt omgaan zoals het ouderwetse 'tot 10 tellen'.
 

Een keuze hebben hangt af van het zien van alternatieven.

 
Als je geen alternatieven ziet, is het hebben van een keuze van geen betekenis. Als het reactiepatroon op de automatische piloot draait, is er geen aandacht. Om anders te reageren heb je aandacht nodig om te kunnen kijken naar gebeurtenissen.
 
(Lees verder over omgaan met emoties)

Geen opmerkingen: