maandag 17 oktober 2011

Niveaus van luisteren, aandacht en bewustzijn

Er bestaan veel boekjes over luisteren en verschillende niveau’s. Binnen co-active coaching hebben ze drie niveau’s van luisteren onderscheiden waar ik me in kan vinden. Ze richten zich op de aandacht die je hebt voor de ander, voor jezelf en de impact die we op elkaar hebben in een gesprek.

De niveaus van luisteren: 

1. Aandacht gericht op jezelf. 

Je luistert niet echt. De ander vertelt over zijn vakantie, echter je bent in gedachten bij het moment toen jij zelf op vakantie was. De vragen die je vervolgens stelt zijn om je eigen nieuwsgierigheid te beteugelen eerder dan dat je doorvraagt op het verhaal van de ander. Je bent met jezelf bezig in plaats van met de ander. Dit overkomt je snel wanneer je emotioneel geraakt wordt door wat de ander verteld. Het verhaal wat de ander vertelt doet je denken aan een eigen situatie.
Elementen: De ander onderbreken. Je zit in je eigen gedachten bv. wat je vind, voelt of denkt over wat de ander vertelt. Je bent ongeduldig om eigen verhaal te vertellen.

2. Aandacht gericht op de ander. 

De luisteraar is zich bewust van wat er bij de ander speelt, denk aan de emoties en non-verbale communicatie die bij de ander zichtbaar of voelbaar zijn.
Elementen: Meeleven met de emoties van anderen. Zien hoe de ander zich voelt. Aandacht voor de non-verbale communicatie zoals gebaren en expressie in het gezicht. Je hoort en ziet wat de ander belangrijk vindt.

3. Volle aanwezigheid op jezelf, de ander en de omgeving. 

Op dit niveau heb je ook aandacht voor de onderstroom en de impact van de ander op jou en op de ruimte om jullie heen. Denk aan een gesprek waar de spanning voelbaar kan zijn of een gesprek waar je een spelt kunt horen vallen. Bewustzijn hierover is aandacht voor de energie ofwel sfeer in de ruimte die bepaald wordt door jullie interactie.
Elementen: Aandacht voor de energie in de ruimte. Bewustzijn van de ander en aandacht voor alle zintuigen. Je bent je bewust van de impact die jij hebt op de ander en ook de impact die de ander op jou heeft.
Als begeleider, trainer, coach of therapeut zijn met name de niveaus 2 en 3 belangrijk. Zodra je merkt dat je op niveau 1 zit, kun je op schakelen naar niveau 2 of 3.

De sleutel tot aandacht

De sleutel tot aandacht is vertellen vanuit wat je voelt. Wanneer de verteller zich verdrietig voelt, dan voel jij dat ook. Je merkt het aan het woordgebruik, intonatie en mimiek. Is de verteller boos, dan voel je dat ook. Het bijzondere is dat naarmate de ander vertelt met zeer weinig emotionele beleving (dus vertelt vanuit zijn of haar hoofd), dat het effect is dat de luisteraar ook naar het hoofd gaat. Je dwaalt dan sneller af en gaat eerder naar niveau 1 van luisteren.

De aandacht vasthouden

Het is veel gemakkelijker om met aandacht te blijven wanneer de verteller veel contact heeft met zijn of haar gevoelens en emoties. Denk eens aan die leraar die je op school had. Bij de een dwaalde je snel af en bij de ander hing je aan zijn lippen. Hoe meer passie de leraar voelt tijdens het vertellen, hoe meer de leraar deze passie overbrengt.
Wil je de aandacht vasthouden? Zorgt dat je voelt wat je vertelt.

Geen opmerkingen: