zaterdag 26 maart 2011

Bewust reageren op de omgeving

Gedrag veranderen kan

We reageren vaak volgens automatismen. Door aandachtig te zijn kun je de verschillende stappen in het proces bewust worden. Vervolgens ontstaat er de ruimte om een andere keuze te maken.

Hoe gedrag ontstaat

Het proces dat plaatsvindt, kan in 5 stappen ontleed worden.

  1. Prikkel: Je ontvangt een prikkel van buiten vanuit je zintuigen. Bv. een geluid of woorden die je hoort. Het kan ook een gedachte zijn die spontaan in je opkomt.
  2. Gevoelstoon: Direct met de prikkel ontstaat er een gevoel of eerste intuïtie wat niet altijd precies te omschrijven is. Dit kan een (on)aangenaam gevoel in je buik zijn.
  3. Gedachte / oordeel: Je vindt iets van wat je ervaart. Het geluid, de toon en de woorden worden door jou geïnterpreteerd bijvoorbeeld als beledigend en aanvallend. Lees verder over gedachten
  4. Emotie en lichamelijke gewaarwordingen: Hier ontstaan de emoties, vaak te herleiden tot de basisgevoelens: bang, blij, boos, bedroefd of varianten hiervan zoals spanning, irritatie en verdriet. De lichamelijke gewaarwordingen zijn de bekende lijfelijke reacties die meestal in het gebied van het gezicht tot en met de buik te ervaren zijn. Lees verder over omgaan met emoties
  5. Gedrag / reactie op gevoel (vermijdingsgedrag, maatregelen). De reactie is vaak uit te splitsen in wat je doet in ‘doen’ en ‘denken’. Gedrag / doen’ omvat o.a. afleiding zoeken, situatie verlaten/ vermijden, gedrag achterwege laten (niet-uiten), compensatiegedrag (extra je best doen) etc. Kortom wat doe je om de gevoelens niet te voelen en/of weg te maken.‘denken; omvat o.a. analyseren, mijmeren, rampscenario’s en oplossingen bedenken, mentaal herkauwen, jezelf geruststellen / uitschelden / moed inspreken.

Hoe bewuster je bent van de verschillende stappen, hoe makkelijker en sneller je eruit kunt stappen en een andere keuze kunt maken. Je kunt je gedrag, emoties en gedachten veranderen.

Geen opmerkingen: